ĐIỆU THỨC

 

 

1.Định nghĩa :

Điệu thức ( thang âm, âm giai ) là hệ thống mối tương quan về cao độ của các âm thanh trong một bản nhạc hay trong một giai điệu .

2.Phân loại :

a.Điệu thức Trưởng-Gam trưởng- Major scale :

 

Gồm có 7 bậc âm trong đó có 3 bậc ổn định là I-III-V. Ba âm này kết hợp với nhau tạo nên hợp âm ba trưởng ( major chord )

Sự sắp xếp 7 âm thanh của điệu thứ tự từ thấp lên cao hay ngược lại từ cao xuống thấp tính từ âm chủ ( bậc I) đến âm chủ ở quãng 8 liền kề gọi là Gam ( Scale). Các âm thanh tạo thành Gam ( Scale) gọi là các bậc. Như vậy bậc của điệu thức cũng là bậc của Gam ( Scale). Ta có công thức Gam trưởng ( Maojor scale ) như sau :

                          

Ngoài Gam trưởng tự nhiên ở trên, trong âm nhạc ta còn gặp Gam trưởng có bậc VI hạ thấp xuống nửa cung, gọi là gam trưởng hòa thanh. Ta có công thức gam trưởng hòa thanh như sau :

                                             

Một dạng gam trưởng ít dùng hơn đó là gam trưởng giai điệu , có bậc VI và bậc VII hạ thấp nửa cung . Thường được dùng khi giai điệu đi xuống. Ta có công thức gam trưởng giai điệu như sau :

          

b.Điệu thức Thứ-Gam thứ-Minor scale :

 

Điệu thức thứ cũng giống điệu thức trưởng ở chỗ nó cũng có 7 bậc. Bậc I-III-V cũng là các bậc ổn định nhưng có cấu trúc quãng khác với điệu trưởng. Bậc I & III cách nhau quãng 3 thứ, III & V cách nhau quãng 3 trưởng. 3 âm này kết hợp thành hợp âm ba thứ ( minor chord)

Các âm của điệu thức cũng được sắp xếp theo các Gam, các bậc của Gam có tên gọi như điệu thức. Ta có công thức Gam thứ tự nhiên ( natural minor scale ) như sau

Vd : Gam La thứ tự nhiên ( A minor )

Ngoài ra ta còn có Gam thứ hòa thanh ( harmonic minor scale ) với bậc 7 được # lên nửa cung.

Gam thứ giai điệu ( melodic minor scale ) có bậc 6 & 7 đều được # lên nửa cung .

TRƯƠNG THỊ TRÂM ANH- GV GUITAR tại SEAMI

Nguồn tham khảo : sách Lí thuyết Âm nhạc cơ bản _PGS.TS Phạm Tú Hương

                               NXB Đại học sư phạm _ 2004

 

                                                                                

SEA Guitar!

ỨNG TẤU TRONG ÂM NHẠC

Khi chơi nhạc, bạn thường nghe những thuật ngữ như improvise (ngẫu hứng), jam (chơi …

Cơ hội học GUITAR theo cách dễ dàng nhất.